پرۆفیسۆر د. نازم شێخ جەبار؛ یەكەم وانەبێژی نێودەوڵەتی كورد لەسەر ئاستی ئاسیا
بەشداریی لەیەكەم خولی راهێنەریی لەسەر ئاستی ئاسیا کردووە

پرۆفیسۆر د. نازم شێخ جەبار ساڵی 2018 لە قەتەر لەخولێكی وانەبێژیی بەشدار دەبێت، لەم خولەدا پلەی سەركەوتنی بەدەستهێنا، دوای سێ ساڵ لەو خولە توانی وەك یەكەم كورد پلەی وانەبێژی نێو دەوڵەتی وەربگرێت، وەك وانەبێژێكی نێودەوڵەتی کوردیش یەكەم خولی بەرێوە بردووە، خولەکەش لەشاری دهۆك و بۆ ئارەزومەندانی وەرگرتنی بروانامەی (C) بووە.
د. نازم ساڵی 1999 بەشداریی لەیەكەم خولی راهێنەریی لەسەر ئاستی ئاسیا کردووە، ساڵی 2003 بڕوانامەی (C) و ساڵی 2013 بروانامەی (B) و ساڵی (2016) بروانامەی (A) راهێنەری لەسەر ئاستی كیشوەرەی ئاسیای بەدەستهێناوە.
بۆ زانیاریی زیاتر و بۆ ئەوەی بزانین بەرنامەی کارەکانی و ئامانجی داهاتووی چییە، چەند پرسیارێکمان لێکرد و ئەویش بەمشێوەیە وەڵامی پرسیارەکانی داینەوە؛
ئامانجی داهاتووی بەدەستهێنانی بڕوانامەی پرۆیە
سەرەتا د.نازم ئاماژەی بۆ ئەوە كرد؛ راستە بۆتە یەكەم وانەبێژی نێودەوڵەتی كورد، بەڵام بۆ بەشدارییکردن لەخولێكی وانەبێژی پرۆدا، رێكارەکان قورسن و تێچووی زۆری دەوێت، بۆیە نەیتوانیوە بەشداریی لەو خولەدا بكات و پێویستی بەهاوكاری دەبێت تا بتوانێت ئەو بڕوانامە گرنگە لەسەر ئاستی تۆپی پێی جیهان دەستەبەربكات، هەروەها وتیشی: بریارە خولی وانەبێژی پرۆ لەعیراق بكرێتەوە، ئەو كاتە بەنیازی بەشداریكردنە.
هەرەوها ووتی؛ كاتێك دەبیتە وانەبێژێك لەسەر ئاستی ئاسیا دەتوانیت بەپێی داواكاری و ئاست لەسەرجەم وڵاتانی كیشوەرەكە وانە بڵێیتەوە، سەرەتای هەنگاونانیش بۆ وانەبێژیی پرۆ، دەبێت سێ خولی ئاستی C بڵێیتەوە، دواتر دوو ئاستی (B) وەك یاریدەدەر و سێ وانە بێژی سەرەكی، دوا هەنگاویش سێ یاریدەدر بۆ خولی راهێنەری ئاستی ئەی و سێ وانەبێژی سەرەكی لەئاستی راهێنەری ئەی ئینجا دەتوانیت ببیتە راهێنەری پرۆ.
بۆچی نەیتوانیوە ببێتە راهێنەرێكی موحتەریف
سەبارەت بەروونەكردنە بواری راهێنەریی و بەدەست نەهێنانی بڕوانامەی راهێنەرێكی موحتەریف وتی: هۆكار زۆرە، یەكەمیان كەمی هەل و دەستەی كارگێری یانەكان و هەردوو یەكێتی تۆپی پێی عیراق و كوردستانە، چونكە ئێستا تەنانەت لەبەشێك لە یانەكانی وڵاتانی دراوسێش ئەگەر راهێنەرەكە خاوەن بڕوانامەی پرۆ نەبێت هەلی وەرگرتنی ئەركی راهێنەری یانە بەشدارەكانی خولی پلەیەك یان نایابی وڵاتەكەی پێ نادرێت.
بڕوانامەی ئاستی پرۆ
سەبارەت بە بڕوانامەی ئاستی پرۆ ووتی؛ پرۆ قورسترە و سەرجەم لایەنەكان دەگرێتەوە بەتایبەت لەبواری شیكردنەوەدا، بەڵام لای ئێمە بروانامەی C هەیە کەچی ئەركی راهێنەریی یانەیەكی بەشداری لەخولی نایاب پێدەدرێت، ئەمەش لەگەڵ تۆپی پێی ناگونجێت، بۆیە لەسەر یەكێتییەكانی كوردستان و عیراق پێویستە بەپێی بڕوانامە بۆند لەگەڵ راهێنەران ئیمزا بكەن و ئەركی سەرپەرشتیكردنی تیپەكانیان پێ بدەن.
شێوازی پێگەیاندنی یاریزان
خەونی هەموو یاریزانێكی تۆپی پێ لەگەڵ دەستكردن بەیاریكردن و هاتنە نێو یاریگادا ئەوەیە ببێت بە یاریزانێكی موحتەریف و بگات بە ریزی هەڵبژاردەكان، بەڵام لەكوردستان كەمترین یاریزان توانیویەتی ئەو خەونەی بێتە دی و ببێتە یاریزانێكی موحتەریف،.
د.نازم شێخ جەبار وتی: لەیەكێتی تۆپی پێی قەتەر دروشمێك هەیە دەڵێت (راهێنەری لێهاتوو و داهێنەر یاریزانێكی بەهرەمەند و ئاست بەرزە بۆ داهاتوو)، بۆیە دەبێتە هەلی باش و ژینگەیەكی گونجاو بۆ راهێنەران دورست بكرێت، تا بتوانن یاریزانی ئاست بەرز دروست بكەن، راستە چەندین فێرگەو ئەكادیمیامان هەیە، بەڵام پێویستی بەپلان و بەرنامەیەكی باش هەیە، پێموایە لەساڵانی داهاتوودا دەبینە خاوەن یاریزانی ئاست بەرزو ئێستا راهێنەرانی خاوەن بڕوانامەکان بەپلانێكی باش سەرپەرشتی تیپەكان دەكەن.
گلەیی لەمیدیا و راگەیاندكاران هەیە
لەکۆتایدا سەبارەت بەرۆڵی راگەیاندن و میدیاكان و گرنگیدان بەخولێكی وەك راهێنەری ئاستی C شاری دهۆك كە یەكەمجارە كوردێك وەك وانەبێژێكی سەرەكی سەرپەرشتی خولەكە بكات، د.نازم شێخ جەبار گلەیی هەیەو پێیوایە وەك پێویست گرنگی پێ نەدراوە، دەكرا لەرووی راگەیاندنەوەو بایەخێكی زۆری پێ بدرایە.
هەروەها ووتی ئەگەر ئەم خولە لەهەر شوێنێکی تر بوایەگرنگی زۆری پێدەدرا و دەبووە مادەی چەندین راپۆرت و بەرنامە، بەڵام لە دهۆک ئەوەم نەبینی، بۆیە داواكام راگەیاندكاران كاتێك هەر چالاكییەك دەبێت بیر لە جیاوازی رەنگ و بیروبۆچوون نەكەنەوەو کاری خۆیان بکەن و گرنگی پێ بدەن، چونكە لەئەنجامدا خولەکە خزمەتكردنە بە وەرزشی كوردستان.
دیدار: یادگار ساڵح
له ستادیۆمهوه